ਪ੍ਰਸ਼ਨ - ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕਿਹੜੇ ਸਾਲ ਹੋਈ ਸੀ ?
ਉੱਤਰ - 1809ਈ:
ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ। ਪਰ ਜਿਉਂ ਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ 1809 ਈ.
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸੰਧੀ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1809 ਈ: ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1839 ਈ: ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਏ। ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਆਪਸੀ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਆਪਸੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹੜੱਪਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਨ 1839 ਈ: ਤੋਂ ਸੰਬੰਧ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ

0 Comments